Thầy PHẠM THẾ MỸ

Giáo sư ÂM NHẠC

Cư ngụ :  11 Lô P, cư xá Vĩnh Hội

Quận 4, Sàig̣n, Việt Nam

 

 

Vài kỷ niệm về thầy Phạm Thế Mỹ

 

Tuy không có cơ hội học nhạc với thầy Phạm Thế Mỹ, cũng như chưa có dịp tốt  như Khách Ly Hương, được nghe Thầy hát trực tiếp trong lớp, nhưng Nguyên Dung đă may  mắn được làm học tṛ của thầy qua  sinh hoạt văn nghệ dưới mái  trường Mạc Đĩnh Chi lúc học đệ Ngũ ( 1966- 1967) và đệ Tam ( 1968-1969 ): Thầy đă điều khiển hai màn vũ Trống Mê  Linh và Bên Cầu Tơ Liễu ( Kim Trọng, Thúy Kiều ) của trường.

Từ đấy, Nguyên Dung cảm thấy ḿnh gần gũi với Thầy, với những sáng tác nổi  tiếng từ trước đến nay như :

·        Bông Hồng cài áo.

·        Những ngày xưa thân ái.

·        Bóng mát.

·        Tóc Mây....

Mỗi lần được nghe bạn bè văn nghệ tŕnh bày một bản nhạc của Thầy, Nguyên  Dung đều cảm thấy vui vui, hănh diện như muốn nói với người bạn đó rằng : “ Tác giả bản nhạc đó là Thầy dạy Múa của Dung đấy” !

Nguyên Dung cũng tự nghĩ : ‘’ Bạn ḿnh hát nhạc Phạm Thế Mỹ, sao ḿnh  lại  không “dám “ hát nhạc của Thầy ḿnh nhỉ ?! ’’.

Cho dù không được ông Trời biệt đăi, phú cho một một giọng hát đặc biệt, một  làn hơi phong phú, nhưng Nguyên Dung cũng xin được hát bài Bông Hồng cài  áo, để kính dâng lên Mẹ của Nguyên Dung đồng thời cũng kính tặng Thầy Phạm Thế Mỹ,  hiện đang ở Việt Nam, như một lời tỏ ḷng quư trọng và nhớ ơn Thầy, vị Giáo Sư Âm Nhạc khả kính của chúng ta trong những năm Trung Học dưới mái trường thân yêu ngày cũ, Mạc Đĩnh Chi.

Mới biết được địa chỉ của Thầy qua website Một thời Áo Trắng, Nguyên Dung  nảy ra một ư kiến là sẽ thực hiện  một Compact Disc thu toàn những sáng tác nói trên, đem về Việt Nam để tặng  Thầy nhân dịp Nguyên Dung sẽ về thăm Mẹ vào mùa Hè năm 2003 này.

Mời các bạn nghe tuyệt tác Bông Hồng cài áo qua tiếng hát non nớt thiếu điêu luyện của Nguyên Dung song ca với một thành viên của nhóm Silicon Band Paris, anh Văn Tấn Phước.

Nguyên Dung, Paris, tháng 11-2002.

 

VINH DANH THẦY PHẠM THẾ MỸ

 

Thắm thoát đă hơn ba mươi năm kể từ ngày người viết bài này được ngồi nghe tim ḿnh đập nhanh theo từng tiếng hát uất nghẹn của thầy Phạm Thế Mỹ khi thầy dồn hết tâm tư diễn đạt một cách xuất thần nhạc phẩm "Huế của ta" mà thầy vừa sáng tác. Ngày ấy giặc vừa bị đẩy lui khỏi cố đô Huế và nhiều thành phố miền Nam, thất bại ê chề với cái gọi là chiến dịch "tổng tiến công và nổi dậy" mùa xuân Mậu Thân.

Hơn ba mươi năm đă qua. Đàn chim non ngày nào e ấp dưới mái trường Mạc Đĩnh Chi thân thương ấy bây giờ đă và đang bước dần vào cái tuổi năm mươi. Ba mươi năm - đă đến lúc đàn chim thiên di quay đầu nh́n lại khoảng trời xanh mà chúng đă vỡ trứng, mọc cánh, mọc lông. Nh́n lại với những bâng khuâng và tiếc nuối mênh mông. Khoảng trời xanh ấy, khung trời huyền nhiệm ấy, nay đă không c̣n. Một loài chim dữ đă tràn đến hung hăng chiếm ngự. Từ ấy, phố nhuộm hồng, trời đă hết màu xanh, và đàn chim tội nghiệp kia đă không c̣n tổ ấm. Gần như chúng đă mất, mất tất cả. Tuổi thơ hồn nhiên và tiếng hót ríu rít như của loài sáo sậu đă mất. Những ánh mắt đen lay láy không vướng bụi đời đă biến dạng. Chỉ c̣n lại là ngờ vực, âu lo, ưu phiền, kinh hăi. Chỉ c̣n lại bầu trời xám sậm và mây dày đặc một màu đen. Rồi th́ đàn chim tả tơi ấy bay đi, bay đi với những giọt lệ thảm thương rơi nhạt nḥa trong màn mưa lạnh. Bay đi trong hoảng hốt tột cùng, mắt đen láy thơ ngây láo liên thất thần tội nghiệp. Bay đến một phương trời xa lạ, Úc, Phi, Mỹ, Á, Âu. Đàn chim tội t́nh ấy đă mất hết, không c̣n ǵ nữa.

Nhưng may thay có một thứ chúng vẫn c̣n. Kỷ niệm và những ngày xưa thân ái, như tên một bài hát của thầy Phạm Thế Mỹ. " Những ngày xưa thân ái, anh để lại cho ai..."

Người viết bài này thực sự may mắn được là học tṛ của thầy Phạm Thế Mỹ, một nhạc sĩ, một giáo sư âm nhạc tài ba, khả kính. Hơn ba mươi năm qua đi nhưng h́nh bóng và âm hưởng của thầy vẫn hằn sâu trong tâm tưởng. C̣n nhớ Thầy ngồi trên chiếc bàn học tṛ ấy, dồn hết tâm t́nh, mắt rưng rưng , môi rung rung theo những lời hát trong bài "Huế của ta", một bài hát như được kết tụ bởi màu xám của óc, màu trắng của xương, và màu đỏ của máu. Giọng Thầy có lúc ch́m xuống, trầm hùng " lửa Đông Ba lửa cháy Vân Lâu, lửa cửa Tây ra tới cửa Đông, lửa nội thành lan ra đường pho " rồi vút cao lên trong kinh hoàng đớn đau cùng cực, " Huế ơi!". Tiếng hát khởi đi từ con tim uất nghẹn, uất nghẹn trước những gảy đổ, điêu tàn nát vụn của chiến tranh. Uất nghẹn như đang bị bàn tay kẻ thù siết chặt. Uất nghẹn khi thấy Đại Nội đẫm đầy máu lệ, thấy Đông Ba ngụt lửa, thấy Trường Tiền gục xuống bàng hoàng trên ḍng Hương mờ thẫm. Uất nghẹn trước những bạo tàn sắt máu của người đồng loại, những người con của mẹ Việt Nam đến từ bên kia bờ vĩ tuyến. Và tiếng hát của thầy tiếp tục cất lên qua mắt lệ long lanh :"Cầu Trường Tiền đau thương gục xuống, hàng vạn người bơ vơ không nhà, hàng vạn người bơ vơ đường phố, Huế ơi...!"

Tiếng hát của Thầy đă dứt nhưng Thầy vẫn ngồi đó, bất động. Cả lớp cũng gần như chết lặng. Mắt Thầy vẫn đăm đăm nh́n vào một cơi mênh mông. Chừng như trước mặt Thầy vẫn lăng văng là những núi Ngự, ḍng Hương, Đại Nội, Vân Lâu, Trường Tiền, Thừa Phủ. Chừng như trong mắt Thầy vẫn c̣n là những màu xám xịt của đất đá vụn vỡ, màu đỏ quạch của những băi máu khô, màu trắng của áo trắng học tṛ . Và màu trắng trập trùng của ngàn dăi khăn sô.

Hơn ba mươi năm đă qua nhưng h́nh ảnh đó chưa phai mờ trong tâm trí tôi. Hơn ba mươi năm đă qua nhưng âm hưởng bản nhạc "Huế của ta" của thày Phạm Thế Mỹ vẫn c̣n trầm lắng trong một góc tim tôi. Hơn bao giờ hết, tôi thấy ḿnh vô cùng may mắn được làm học tṛ của Thầy dước mái trường Mạc Đĩnh Chi thân thương ấy. Nhờ Thầy mà tôi thấy đời lưu vong c̣n chút ǵ đáng yêu bởi tôi vẫn c̣n Những ngày xưa thân ái. Nhờ Thầy mà tôi vẫn c̣n thấy ánh Trăng tàn trên hè phố một đêm nào trong quá khứ thật xa khi nay đi trên phố lạ dưới ánh sáng vàng vọt của vầng trăng viễn xứ. Bây giờ những khi nghe lại Trăng tàn trên hè phố tôi c̣n thấy lung linh sắc màu kỷ niệm và bộ mặt đáng yêu của những tên bạn buổi thiếu thời. Nghe Trăng tàn trên hè phố để nhớ lại phút bạn bè gắn bó bên nhau, để nuối tiếc một thuở hoàng kim nay không c̣n nữa. Nghe Trăng tàn trên hè phố để h́nh dung ra dăy phố cuối chân cầu trong một đêm trăng khi phố phường đă ch́m sâu trong giấc ngủ vẫn có những tên bạn chí thân xa cách lâu ngày gặp lại nhau cùng ngồi dưới mái hiên nh́n trăng và tṛ chuyện thâu đêm, "kể nhau nghe chuyện cũ bao ngày qua..." C̣n ǵ rung động và chân thành hơn những lời nhạc của Thầy: "... Nhớ ǵ từ ngày anh xa mái trường... Nhớ ǵ từ ngày anh vui lên đường, lối gầy về nhà anh hoa phượng thắm, màu xanh áo người thương, nắng chiều đẹp quê hương, hay nhạc buồn đêm sương..." Người viết bài này tin rằng thầy Phạm Thế Mỹ không chỉ là một nhạc sĩ tài ba mà c̣n là một thi nhân với tấm ḷng nhân hậu mà câu văn lời thơ là những nhịp đập thoi thóp của một con tim luôn rung theo âm điệu của t́nh yêu, quê hương và cuộc sống. Bên cạnh đó, thầy c̣n là một người Việt Nam yêu nước nhiệt t́nh. T́nh yêu quê hương nồng nàn của Thầy đă được thể hiện bằng lời ca tha thiết qua những bản "Hoa vẫn nở trên đường quê hương", "Đường về hai thôn", "Người về thành pho " , " Bóng mát"... C̣n nữa, những người con Việt Nam hiếu thảo không ai có thể quên được ḍng nhạc đầy ắp tâm t́nh hiến dâng lên Mẹ của Thầy qua nhạc phẩm "Bông hồng cài áo", một trong những tác phẩm để đời.

Cách đây vài năm, nghe nói Thầy bệnh nặng, tim tôi như se thắt. Nhưng bẳng đi sau một thời gian không nghe tin ǵ khác hơn, tôi tạm yên tâm rằng có lẽ Thầy đă b́nh phục. Đám học tṛ của Thầy trước 1975 nay đều đă trên dưới năm mươi và phần lớn đều có một cuộc sống tương đối ổn định, nhất là những người nơi hải ngoại. Con cái họ nhiều đứa đă trưởng thành, có người tốt nghiệp bác sĩ, nha sĩ, dược sĩ, kỷ sư, góp phần làm vẻ vang dân Việt. Cuộc đời như chiếc bánh xe sắp quay hết một ṿng và đang bắt đầu trở lại khơi diểm. Đàn chim non Mạc Đĩnh Chi của ba mươi năm về trước nay đă bắt đầu thấy trong hồn dậy lên h́nh ảnh mái trường, thầy cô, bạn bè thời niên thiếu. Họ như những con thuyền lênh đênh mấy chục năm qua giờ dang hướng về con sông xưa, bờ bến cũ. Họ thấy việc t́m đến với nhau như một nhu cầu bức thiết, thôi thúc, giục giă. Những trang liên mạng cựu học sinh Mạc Đĩnh Chi nối tiếp nhau xuất hiện trên không gian điện tử. Rồi đến các hội, các đoàn, các nhóm, các club. Ḷng tôi nao nao, bồn chồn, bâng khuâng khi thấy bạn bè đồng môn rộn ră với niềm vui của giây phút tương phùng cho dẫu rằng bản thân ḿnh từ hơn hai mươi năm qua chưa một lần thấy lại mái trường xưa. Tôi càng xao xuyến hơn khi nghĩ về những người đă có công dạy dỗ ḿnh như cô Túy Hồng, thầy Phạm Thế Mỹ, thầy Nguyễn Tường Vân, thầy Trần Thanh Dũng, thầy Nguyễn Vũ Hải, thầy Phạm Quang Huyến...Nhiều thầy cô may mắn đă đến được bến bờ tự do, nhưng cũng có nhiều thầy cô kém may mắn hơn đă phải ở lại với đói nghèo, khốn khó, bất hạnh. Cầu mong sao ánh sáng tự do nhân vị lại trở về với Việt Nam, quê hương sớm được phú cường, nhân quyền được tuyệt đối tôn trọng, nhân phẩm được nâng cao để mọi người, nhất là các thầy các cô c̣n ở lại, được sống vui trong cảnh thái ḥa.

Trong phạm vi hạn hẹp của bài này, người viết không thể nào ghi hết được những cao siêu diễm tuyệt của thầy Phạm Thế Mỹ. Hơn nữa, nói về thiên tài âm nhạc của Thầy th́ ngàn lời vẫn thiếu và một chữ vẫn thừa. Với tư cách của một người học tṛ cũ, tôi chỉ xin được kính cẩn thưa với Thầy rằng, Thầy ơi, ngày nào c̣n thở là một ngày em c̣n nghe và hát nhạc của Thầy với tấm ḷng ưu ái vô biên.

 

 KHÁCH LY HƯƠNG

Virginia, tháng 7 năm 2001