Cuối năm

 

        - Hay quá . Dung vô được rồi . Sao lâu vậy . Chị chờ gần chết . Bây giờ bên đó mấy giờ Dung . Á quên , hẹn nhau 10 giờ tối , giờ hơn 5 phút . Còn 2 tiếng nữa là giao thừa . Giờ này nhà mình chắc đông vui lắm . Tụi nó về đủ hết chưa Dung . Không năm nào Tết Việt Nam chị đi làm . Xin nghỉ ở nhà . Đâu biết làm gì đâu . Lòng nôn nao  , hết đi ra rồi đi vào như người mộng du . Nhắc đi nhắc lại : Tết Tết Tết , giờ này ở nhà đang Tết . Chị nói hoài điều đó . Như thể nếu nói thẳng ra như vậy nỗi nhớ sẽ biết ngượng mà bớt hành hạ , sẽ dịu  đi .  Mấy đứa bạn người Việt trong sở chị cũng nhắc Tết , nói Tết rồi đem bánh chưng  hột dưa vô cắn ì xèo , có một đứa mang cành mai vào cắm trên bàn . Mỗi lần đi ngang qua chị không thể vô lư đến độ không thèm nhìn .  Cành mai nằm chơ vơ trên bàn trong khung cảnh này trông dửng dưng không chịu được . Tết Dung làm gì . Ồ hỏi nhảm nhí , Tết nhứt mà làm cái gì . Chị nhớ năm nào nhà mình cứ Tết đến là biến thành Casino , canh bạc lớn canh bạc nhỏ , con nít và người lớn mặc sức sát phạt nhau . Chơi bài cào , chơi lô tô  , hay chơi bấu cua cá cọp vậy Dung . Chơi lô tô đi cho ồn ào nhà cửa , cho vui . Chơi lô tô nhớ giọng kêu số của thằng Hùng : con gì nó ra , là con số 3 ... Nhớ cảnh đó muốn khóc quá .  Đánh tứ sắc  chắc thiếu  một tay ... năm nay ai kêu lô tô ?

        - Hòa muốn khóc cứ khóc . Việc gì phải dọa . Chị muốn nói thiếu ai . Hồi chiều lúc bưng bình bông thủy cúc đặt lên bàn thờ dì Nhung nói năm nay Tết đầu tiên không có má . Cậu Vũ ngừng ăn nhìn Nhung .  Nhìn nó trừng trừng . Ba chậm rãi  gác đũa lên miệng chén , nhìn qua di ảnh má . Mợ Thủy đưa mắt nhìn dì Thanh . Tự nhiên em sợ quá . Ba mới vừa khoẻ khoẻ trở lại . Em đá chân Cậu Dũng . Dũng cầm ly bia đứng lên nói chúc mừng năm mới cho không khí có cái gì đó nhúc nhích , đỡ đông lại , rồi uống ực hết ly . Em nghĩ , dưới gầm bàn , mợ Phụng cũng đá chân cậu Vũ nên thấy cậu đứng dậy xốc nách ba lên .

        Em nháy mắt Nhung và kịp thấy mắt nó ươn ướt trước khi nó cụp mắt xuống . Thằng Duy trên lầu chạy ào xuống sà vào lòng ông nội méc chú Doãn giành làm cái hoài nó không chờ được một con chứ đừng nói chuyện ' kinh ' . Mà Hòa nhớ không  , hễ thằng Tân mà hô thì thế nào cũng có cãi lộn  , nó hốt cả nắm số trong tay  xướng liền tù tì như  xe lửa chạy  . Canh bạc lớn nhỏ nào nhà mình cũng chia làm hai phe . Phe mai vàng và phe thủy cúc . Hòa ở phe nào nhớ không . Ba bước đến bàn thờ ,  bông thủy cúc màu lam tím buồn buồn , nhưng nở từng chùm nho nhỏ lia chia ngó cũng vui vui .

        -...Cái gì vậy , coi chừng đứt Net nửa chừng nha Dung . Anh Thủy nói chị khùng điên . Tết ở đâu đâu tự dưng ngồi đây

 mà nhớ . Nói vậy mà lúc sáng dậy nghe anh nghêu ngao : em đến thăm anh đêm ba mươi , còn đêm nào vui cho bằng đêm ba mươi . Thằng cha nhạc sĩ điên khùng thì có . Chắc ổng chưa bao giờ thấm thía cảnh đêm ba mươi xa nhà , đã vậy ổng còn được bồ tèo đến thăm thì làm sao không vui cho được , chờ chị một chút , có điện thoại ...Thằng Nguyên hỏi gặp dì Dung chưa , có ai nữa không . Cho nó gởi lời thăm hết thảy . Đúng là giọng kiểu Mỹ , như VN mình thì ...kính thưa Ngài chủ tịch  , kính thưa ông trưởng phòng  , kính thưa anh  phó bí thư , kính thưa ...một dọc chú bảy , cô  sáu , anh tư , chị  tám ... Và Mỹ  rặt  khi hôm qua chị kho nồi thịt nước dừa nó nghe mùi chun mủi khịt khịt như khỉ .  Có nồi canh khổ qua nữa . Để rồi hâm đi hâm lại , thịt cứng đơ , còn khổ qua đen thui lui . Mấy năm trước có người cho bánh chưng để móc meo rồi bỏ . Những  món truyền thống này sẽ dần vào quên lãng . Tụi nó vẫn ở chơi đến giao thừa hả Dung , có đứa nào ngủ lại không . Chắc Thanh đưa bé Ngân về trước .

        - Nghe chị nói  truyền thống mất dần mà buồn . Ngón tay trỏ em có một chấm trắng nhỏ không biết có từ hôm nào , tình cờ nhìn thấy ,  em nhìn nó hoài , không nghe buồn cũng không thấy vui , ngồi làm việc em cứ săm soi nó , thấy ngồ ngộ , tụi nó nói cuối năm có gì mà thấy cô hay trầm ngâm . Lúc đầu ở giữa ngón , nó theo móng tay tiến dần ra rồi lúc nào mất chắc cũng không hay . Mợ Thủy nói điềm xui , chơi đánh bài thế nào cũng thua . Kệ , biết đâu thua cái này mình hên cái khác . Thằng qủy Nhân không biết có chơi ăn gian không mà bài nó chín nút hoài . Tụi nó hối em kìa , em  đi chơi bài nha . Thằng Duy nói bà nội hùn vốn nó hên lắm , bây giờ ông nội chơi ké với con đi cho con hên . Em nhìn thấy trong đôi mắt già nua đục mờ hoen lệ , một cái gì tắt đi . Ba chìm vào một cõi nào đó .

        - Dung đừng bỏ chị đi . Tụi bây có thấy tụi bây ăn hiếp tao không . Tao một mình ở đây . Nghĩ đến sòng bạc ở nhà mình chị thèm mọc cánh quá . Ờ , không ai tắm hai lần ở một giòng sông . Chị có đọc mấy bài  của Dung . Sao lâu quá không có bài nào mới . Bài nào cũng thơ thẩn lãng mạn . Quá đa cảm . Như vậy không hay lắm . Như café mà cho nhiều đường . Đêm nay chị không uống café mà uống trà , chờ chị đi pha ấm trà , tiếc quá không có ai đối ẩm  . Ông Thủy về là lăn ra ngủ . Nhìn ổng ngủ , chị tự hỏi : cái thời kỳ đẹp đẽ ấy đâu mất rồi . Ổng nói cuộc đời này không có gì quan trọng để ổng phải đánh giá lại bản thân , phải nhìn lại . Đêm nay Dung và chị " trà đàm " nha .

        - Ừ , em nhận mình đa cảm quá . Nhưng rất khó mà viết một cách lạnh lùng . Nhất là khi những điều ấy không còn nữa hay sắp mất đi , rồi sẽ mất đi .  Em muốn viết khác đi . Phải khác đi . Mà không thể . Em không uống café được . Uống tim sẽ đập nhanh làm mệt . Mà có uống em sẽ cho nhiều đường nhiều sữa  nhiều cacao nhiều bơ nữa , nếu có . Hoà có lần nào uống café mà lỡ tay cho nhiều đường chưa . Uống không ra gì phải không . Chị đang uống nè . Cho chị uống suốt đêm nay luôn . Chập tối  dì Thanh nhắc vợ con cậu Hùng . Không thấy mẹ con nó về . Em tránh những câu hỏi có thể khơi mào như " Có chuyện gì vậy ?  Dạo này mẹ con nó thế nào " . Điên sao mà chuốt thêm những lo âu rầu rĩ lúc tháng tận năm cùng . Thằng Hùng chết , cũng xong một bề !  Chị nói kể chợ Tết cho chị nghe hả . Một năm mười hai tháng , em đi chợ không thiếu một ngày  nào . Vậy mà buổi chợ cuối năm , dù đã sắm sửa đủ em vẫn thích đi . Như người ta nói đời người đàn bà gắn liền với những phiên chợ . Nghe như vậy nên vui hay buồn . Đi cho vui lây cái náo nức cái nhộn nhịp của mọi người trong buổi chợ cuối năm . Người ta nói đông vui như Tết mà .

        Năm nào em cũng đi . Chợ Tết cuối năm là cả một sân khấu , nơi đó mình vừa là khán giả vừa là diễn viên . Thấy bông vạn thọ đẹp mà ế , động lòng dừng lại nhìn con bé bán bông , nhìn nó chứ không nhìn bông , chắc chắn không xinh đẹp như cô Liên trong Gánh hàng hoa của Khái Hưng Nhất Linh . Nó thấy em nhìn mừng rỡ vội cầm nguyên bó bông ấn vào tay em : mua đi cô , cả bó chỉ bốn ngàn đồng , về cô chưng tùm lum trong nhà .  Trưa , chợ tàn , em ôm bó bông về nhà , anh Hải nhăn mặt : mua chi bông rẻ tiền . Tú Quỳnh ngao ngán : thấy người ta bán ế tội nghiệp mà mua chứ gì .

        -Có một tỷ chuyện vui  chợ Tết không kể , kể chi chuyện bông ế ... Nhưng lòng chị chợt bừng lên niềm vui khi nghĩ nhà Dung từ nhà trước ra nhà sau rực một màu vàng . Nhớ một loài hoa vàng , một loài hoa vàng lá bạc mùa này phủ vàng thành phố Dalat . Chị nhớ giao thừa má hay nấu chè trôi nước , món chè  bột nấu đường ngọt ngay , có thêm mấy lát gừng già cay cay thơm thơm . Những viên bột nhỏ xíu tròn trịa , đông đúc và ngọt ngào . Ăn ngon mà ngán muốn chết  , tụi mình chờ cúng xong  ba má đi chùa , lén đem cho con thím ba hết  . Món chè của tuổi thơ chúng mình , theo chúng mình từ nhỏ cho đến lớn . Bỏ một viên vô miệng nghe đầu lưỡi thấm thía vị ngọt ngào hòa với vị gừng cay the . Giờ bỗng dưng nghe thèm qúa ... Mấy năm trước , nhất là khi mới qua đây , đêm giao thừa là chị bắt chước má nấu chè trôi nước , nấu chè ở đây không có gừng mà lần nào ăn cũng nghe cay the ở mắt và nhất là nghe nhạt nhẽo vô vị dù có bỏ cả chục kí đường  . Có thể hồi nhỏ mình ăn cái gì cũng thấy ngon . Hay như  nhà văn Sơn Nam  nói tô cháo lòng của cô Bảy bán cháo lòng . Để tô cháo đậm đà hương vị ngon là " phải có tấm lòng " . Lúc đọc , chị nghĩ ổng ướt át , cho thêm mắm muối làm sao tô cháo không đậm đà . Qua đây nấu nồi chè ăn không ngon mới ngậm ngùi . Má mình , trong từng công việc nhỏ nhặt , một nồi canh , một nồi chè , đều tiềm ẩn trong đó một tấm lòng , một tấm lòng với chồng con . Không có cái đó thì  nồi chè chị sao đậm đà được Dung ơi ...

        - Chị  " Dung ơi " một lần nữa là em khóc đó . Chị bị uống café cho nhiều đường rồi . Sắp đến giao thừa . Tụi nó chạy ào lên sân thượng xem pháo bông . Mấy năm nay giao thừa không có tiếng pháo đồng loạt rộ lên khắp mọi nhà . Nhà ḿnh không gần nhà thờ , chùa chiềng . Không nghe tiếng chuông . Bây ǵơ thật im vắng , chỉ nghe khói hương trầm . Ba đi ngủ rồi . Không biết ngủ chưa . Thấy nằm im nhắm mắt th́ cho là ngủ đi . Dễ ǵ ngủ được trong đêm nay. Phải quên má một ngàn lần thì may ra ... Hôm qua Cậu Vũ về tắm " Tất niên " cho ba . Khi trở về nhà nó gọi hai đứa con xuống nói : hôm nay ba đã tắm cho ông nội ! Không có Tết nào em đi chơi xa . Đi gần cũng không . Từ chối tất cả gặp gỡ hội họp với bạn bè đồng nghiệp . Sợ những buổi tiệc tùng liên hoan . Nói dối là đi về quê . Gặp nhau cả năm chưa đủ chán sao ?  Ai đến thì tiếp . Không đến ai . Còn là nằm khoèo ở nhà cắn hột dưa xem TV , đọc báo Xuân .  Một mình em đối đấu với tất cả , nên luôn lên kế hoạch chi tiêu . Thỉnh thoảng cộng trừ bản dự toán lại và mệt mỏi khi thấy nó vừa khít tiền lương . Không còn thừa một đồng nào có nghĩa là nếu có sự cố là sẽ thiếu . Mà sự cố cũng đã xảy ra , không biết em xoay sở ra sao rồi nó cũng qua tuốt luốt !

        - Sáng nay thức dậy , tự nhiên chị thấy ghét mình kinh khủng . Mình già rồi , nghĩ đời người đàn bà chán thật vì tuổi xuân không dài và càng về sau thấy rõ chỉ là sự chịu đựng và thất thế . Hồi nhỏ chị nói với má là con sẽ không chịu đựng nếu con không muốn chịu đựng . Khi nào chán quá thì con sẽ chết . Nhớ lại ý nghĩ lúc nhỏ là mình có thể quyết định cuộc đời mình mà buồn . Từ hồi nào giờ và trong mọi chuyện chị không bao giờ lý giải tại sao mình làm việc này hay không làm việc kia . Nhưng đêm nay chị sẽ thức để nhớ đến tất cả những người mình từng biết , những việc mình đã làm hoặc không làm , chưa làm , và vì sao .  Những người đã vô lý ghét mình một cách oan ức  , những người đã thương yêu mình âm thầm kín đáo , những người đã giúp mình không điếu kiện ,  những người đã lợi dụng mình dưới hình thức này hay hình thức nọ , những người đã lừa dối mình và những người đã bị mình lừa , những người mình thương và những người mình hận . Và tự hỏi , để không bao giờ trả lời được tại sao năm nào Tết cũng muốn về mà không về được , chị chán đời quá . 

        - Chán đời vậy c̣n không biết đi tự tử nữa .  Nhưng khoan , chừng nào c̣n chịu đựng được th́ cứ sống , bởi v́ , có Trời chứng giám , ai mà biết được , rủi đâu ngày mai ngày kia ngày kỉa ngày ḱa bỗng dưng có một chuyện vui bất chợt từ trên Trời nhè ngay chị mà rơi xuống th́ sao ? Tới giờ giao thừa rồi , giờ phút thiêng liêng cho việc tống cựu nghinh tân , em phải đi đón , không có ngồi đây nói chuyện nhảm nhí với chị . Pháo bông đang tung lên ở đâu đó khắp mọi nơi , trên bầu trời , trên đất nước này , trong TV rực rỡ . Tiếng pháo bông từ xa mà dội vào ḷng ngực nghe ́nh ́nh . Để em đi , đừng tŕ kéo . Ngoài kia đang vui , ḷng em cũng vui . Chị có nhớ : trời sắp Tết hay ḷng ḿnh đang Tết. Ngồi đây với Ḥa, biết đâu lát nữa em bị uống càfé không đường, th́ mệt.

Kim Dung,Saigon, tháng 2 năm 2002