n h ny

lại nhớ những h xưa

 

Miền đng Hoa Kỳ năm nay thời tiết chừng như hơi lạ, cuối thng 5 m trời vẫn hy cn se lạnh. Buổi sng thật đẹp với sương lng lnh trn đầu ngọn cỏ v vầng dương nh ln đỏ rực cả một gc trời. Bầy chim đ thức dậy từ lc no cất cao tiếng ht ru rt đn cho ngy đến. Phố x thật bnh yn, c lẽ đy l "đất thin đường" như c người đ ni. Khng chiến tranh, khng th hận, con người sống với nhau hi ha, nhẫn nại, bao dung. V bạn ơi, khi ti ngồi viết những dng ny th ở đy, tiểu bang Virginia - v c lẽ ton nước Mỹ - người ta đang n nức chuẩn bị mừng đn h về.

Thật ra th ngy đầu tin của ma h theo nin lịch chnh thức phải đến gần cuối thng su; tuy nhin, hng năm cứ theo thng lệ, cứ đến ngy kỷ niệm Chiến Sĩ Trận Vong (Memorial Day) - ngy thứ hai cuối cng của thng 5 - th người ta mặc nhin xem như ma h đ đến. Với ba ngy nghỉ, mọi người đổ x ra biển, để mắt c dịp mở rộng tầm nhn đến tận chn trời v phổi được căng đầy những ln gi biển cho b những ngy lạnh lẽo của suốt một ma đng di tưởng như khng bao giờ dứt.

 

"Mỗi năm đến h lng man mc buồn

Chn mươi ngy qua chứa chan tnh thương

Ngy mai xa cch hai đứa hai nơi

Pht gần gũi nhau mất rồi

Tạ từ l hết người ơi..."

 

Người nữ danh ca ấy tuy nay đang ở tuổi ngũ tuần nhưng tiếng ht vẫn lnh lt ngọt ngo như xưa, v cứ mỗi lần nghe chị ht bi Nỗi Buồn Hoa Phượng l ti lại muốn đi ngược dng thời gian trở lại với tuổi học tr của hơn ba mươi năm về trước. Bạn ơi, cn nhớ khng ma h ba mươi năm xưa? Ngy ấy chng ta đứng bơ vơ trn hnh lang trường Mạc ĩnh Chi nhn ra con đường Lục Tỉnh chạy tt tắp về mi tận nơi đu m mơ mng nghĩ về những thng ngy sắp tới của đời mnh sau khi rời trường. Ngy ấy chng ta đứng trn bậc thềm cuối cng của ngi trường, lng bồi hồi nghĩ đến cu văn của Chế Lan Vin trong bi Bỏ Trường M i "... con ơi, khi con bước xuống bậc tam cấp cuối cng của ngi trường th ấy l lc con bước vo cuộc đời...". Ngy ấy, chng ta bồi hồi nhn lại trường mẹ sau lưng v trường đời trước mặt, lng chập chng xao xuyến. Sau lưng, bạn b quen thuộc, bn ghế thn thương, thầy c knh mến. Trước mặt, ngoi kia... Ngoi kia l viễn mơ, l v định, l bất trắc. Ngoi kia l cả một vng trời bao la bạt ngn ging gi m bọn học tr chng ta l những con chim non ngơ ngc, tội tnh.

Bạn ơi, lm sao ta c thể qun được ma h năm 1972, ma h đầu tin ta gi từ ngi trường Mạc ĩnh Chi yu dấu để rồi sau đ ti v bạn chưa một lần được gặp lại nhau! Kể từ ma h năm ấy, chng ta thực sự rời xa, đứa về miền xui, đứa ln mạn ngược, đứa ở cao nguyn, đứa nơi thn d, đứa ở lại thị thnh v đứa th năm thng miệt mi gc bể chn trời trn những vng đất v cng xa lạ. V trong chng ta cũng đ c những người trở về ct bụi, như Tạ ăng Dung, Nguyễn văn Bọ, Nguyễn Tch Nhn... Những tn cn sống st như ti, như bạn th chng ta cũng đang đi dần vo bng hong hn của kiếp người. Mi đầu xanh ngy xưa nay đ điểm sương. Những vầng trn thanh xun khng cht muộn phiền của ba mươi năm về trước nay đ đầy vết nhăn. Mắt đ hoen mờ v bụi đời dấy ln sau khng biết bao nhiu cơn bo thời gian. Ba mươi năm vật đổi sao dời. Ba mươi năm v khng biết bao nhiu cuộc tnh học tr. C những cuộc tnh vỡ tan ngay từ trong trứng nước nhưng cũng c lắm cuộc tnh kết tri đơm hoa. Ba mươi năm của hạnh phc, khổ đau, sum vầy, ly biệt. Ba mươi năm của thnh bại thịnh suy, của những lớp sng phế hưng nhồi ln dập xuống. Ba mươi năm! Cơn bo thời gian quả v cng khốc liệt.

Bạn ơi, cn nhớ chăng ma h v những buổi tập dượt văn nghệ để trnh diễn trong những buổi lễ pht phần thưởng? Cn nhớ chăng những trại h ở Vũng Tu m trn đường đi bọn chng ta đ ht vang dậy những bi đồng ca, du ca, những chuyến đi thăm hng mắm ruốc b gio Thảo? V những ngy thng cuối một năm học bọn mnh thường "cp cua" đi ăn cho c ở Bnh iền, đi rong chơi ở suối Tin Thủ ức? Ti vẫn nhớ hoi hnh ảnh hoang dại của một con suối cạn chảy len lỏi trong cnh rừng thưa. Lần cht bn nhau ở suối Tin ti bỗng thấy buồn lm sao ấy:

 

"My thấy g khng trn vch đ kia

My thấy g khng cuối ging sng bụi

C phải tnh đ xa v nước quặn chia la

C phải ru đ vng v chiều về thui thủi?

 

Tao khc cho tao một đời vch đ

Như buổi chiều nay ru nhuộm thn sầu

Bọn my đ đi như bầy chim xa lạ

Ngn cy rừng x gi ngập hồn tao..."

V cn, cn nữa, cn nhiều lắm những ma h đầy kỷ niệm của tuổi học tr. Nhất l tuổi học tr của ti, một thứ học tr bạt mạng, học tr như trong thơ inh Hng "Lm học tr khng sch vở cầm tay, c tm sự đem ni cng cy cỏ". Lm học tr m thời gian ngoi đường nhiều hơn trong lớp. Ấy thế m cứ mỗi lần h đến sắp phải xa trường th lng ti lại buồn v hạn v những dng thơ vụng dại lại c dịp tro ra:

 

"Rồi đy mấy thng trời phiền tủi

Người c hay chăng lệ đổ nhiều

Chn cửa sng buồn loang mu đỏ

i lng biển mẹ lạnh đu hiu

 

Cố quận my trời bay viễn xứ

Phượng sầu rơi lối cũ ưu phiền

Dng hoang tri nước đen quằn quại

Kh ho tm hồn mưa đổ nghing

 

Chiều qua phố vắng em cn thấy

Bng nắng vng rơi tm ngả đường

Di nước trường giang lng ớn lạnh

Người về chn lịm tiếng sầu thương..."

 

Năm học cuối cng l năm ti vắng mặt thường xuyn, học hnh chểnh mng cho nn đến gần ngy thi T Ti 2 ti phải cắm đầu cắm cổ "gạo" bi, "gạo" đến qun ăn qun ngủ. Tưởng l sẽ trượt vỏ chuối nhưng rồi bảng h ổ cũng đề danh. Thật l php lạ. Cầm mảnh bằng T Ti 2 trn tay ti khng biết nn buồn hay nn vui. Mảnh bằng như nhắc ti nhớ rằng thi thế từ đy đời học sinh đ hết. Cổng trường xưa khp lại v đường đời mun hướng mở ra. Bảy năm, bảy ma h nhưng khng ma h no lng ti buồn như ma h năm 1972. Phượng rưng rức nở trn khung trời rực nắng cng lm lời ht của bi Nỗi Buồn Hoa Phượng thm thấm tha v ma h cuối cng của đời học sinh thm ai on, no nng:

 

"Mu hoa phượng thắm như mu con tim

Mỗi lần h thm kỷ niệm,

người xưa biết đu m tm...!"

 

Vậy m, bạn ơi, thong chốc đ ba mươi năm. Ba mươi năm ta lặn ngụp trong ci trầm lun. Ba mươi năm ta xa rời trường mẹ. Ba mươi năm ta bỏ lại sau lưng những:

 

"Mặt bn t vết ghi danh cũ

Ta đau lng gỗ khắc tn su

Tay đan kỷ niệm trong lng bảng

Tm sự gi hơn tc bạc đầu

 

By giờ bốn bức tường vi lỡ

Giữa bờ mi con gi nở hồng

Bổng cười ta đốt buồn trong khi...

......"

( thơ Cung Hoi Tưởng, CHS MC nin kha 64-71)

 

Ba mươi năm ti chưa một lần quay lại với trường xưa. Ti nhớ lắm, nhớ hai hng lớp học song song v sn cờ chnh giữa, nhớ qun nước đng sau, nhớ cu lạc bộ gần nh thầy hiệu trưởng Vũ ức Thịnh, nhớ bụi trc trước sn, nhớ phố Ph Lm, nhớ đường Lục Tỉnh, chợ B Hom, qun phở Ba Ln, nhớ mấy bn bi da, banh bn, nhớ đường Ph ịnh, nhớ phố Bnh Tin, nhớ dng kinh nước đen chảy ngang qua trại hm Huỳnh Tấn. Nhớ thương bạn b, thầy c như nhớ thương tuổi thơ đ mất. Phương ny c những lc buồn ti đi lang thang qua những ngi trường trung học Mỹ với cht hy vọng cỏn con tm lại phần no hnh ảnh của trường xưa. Chỉ l hoi vọng. Thực tế bao giờ cũng phủ phng. Những ngi trường trung học ở đy khng c một nt g giống ngi trường ngy xưa của ti cả.V ti biết ti sẽ khng tm lại được những g ti đ mất.

Cũng may m c những trang lin mạng của cc bạn Nguyễn Văn Trong ở Việt Nam, Mỹ Hoa ở c để ti cn c nơi trở về tm lại cht dấu yu xưa. Nếu ni kỷ niệm đời học sinh v ngi trường họ Mạc l Chức Nữ th trang lin mạng của Trong v Mỹ Hoa l nhịp cầu Thước cho những-tn-Ngưu-Lang-ti c dịp trở về với khung trời kỷ niệm, d chỉ trong một thong bng quơ với những hnh ảnh nhạt nha. C lần ti đ ni với Trong rằng, Trong ơi, my thật l con chim đầu đn đang cất ln tiếng ht gọi đn bi trng cho bọn tao nhớ rằng ci tổ rơm đơn sơ ngy xưa vẫn cn đ m nhắm hướng bay về! V cũng c lần ti đ tm sự với cặp uyn ương Ti-Hoa rằng cc bạn hy tiếp tục duy tr trang lin mạng của cc bạn nh, v đ l một việc đng lm v nn lm. Cng nhiều trang cng tốt v như thế đn con trường họ Mạc cng c nhiều tụ điểm để tm đến với nhau.

By giờ l thng năm - thng năm trn đất Mỹ v ma h đang dần đến. n h ny khng khỏi khng nhớ lại những h xưa! Ma h ở đy khng c"mu hoa phượng thắm như mu con tim" cũng như khng c "tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lng" (*) nhưng nỗi buồn tha hương v lng thương nhớ trường xưa bạn cũ cũng đủ lm cho tim mnh nhức nhối. Ma h ở đy thỉnh thoảng cũng c những cơn mưa lm ti lại cng nhớ đến h xưa v những ma mưa quyết định cuộc đời.

Ba mươi năm đ qua. Thời gian tri nhanh hơn bng cu qua song cửa. Rồi ba mươi năm sau nữa, ai cn, ai mất? Thế th, bạn ơi, ta hy cng nhau nng niu, giữ ngọc gn vng những g cn hiện hữu hm nay!

 

 

Khch Ly Hương

Virginia, 5/2002

 

(*) Ở đng bắc Hoa Kỳ c một loi ve sầu rất to con v tiếng ku rất lớn, người ta gọi l con "cicada". iều đặc biệt l chng chỉ xuất hiện 17 năm một lần. Trong hậu bn thế kỷ 20, chng đ c mặt vo c c ma h năm 1953, 1970, 1987. Nếu theo chu kỳ ny th năm 2004 chng lại sẽ đến. ời chng rất ngắn, chỉ vi tuần v khi chết th chết hng loạt, cnh mỏng bay tung khắp nơi như xc l.