Phố đi bộ

 

 

    Từ ngày 2 tháng 9 năm 2003 Saigon sẽ có phố đi bộ , bắt đầu với khu vực quanh nhà hát thành phố và cả khu vực công viên phía trước . Đường Đồng Khởi đoạn phía trước nhà hát , theo thông báo sẽ được thu hẹp . Trong thời gian đầu , thời gian dành cho khách bộ hành ( cả lữ khách ) là từ 19g tối đến 4g sáng những ngày thường và trọn thứ bảy , chủ nhật .

    Mẫu tin ngắn trên làm nao nức ḷng tôi , tôi nghĩ không chỉ riêng tôi mà nức ḷng cả hàng triệu hàng triệu dân thành phố nầy . Dự án xây dựng một phố đi bộ cho Saigon đă có từ lâu . Những bản dự án , dự thảo , thiết kế xây dựng qui hoạch qui định mải nằm trên bàn , trong các cuộc hội thảo . Các quan chức cứ bàn bạc , nghiên cứu . Thỉnh thoảng đưa lên báo , có tính chất thông tin và cũng muốn lắng nghe ư đóng góp của dân chúng . 

    Có ư kiến , trong giờ đi bộ nên dành luôn đoạn đường Đồng Khởi từ Lê Thánh Tôn đến Lê Lợi cho người đi bộ thay v́ thu hẹp . Thu hẹp sẽ tạo nên kẹt xe và không có sự phân cách giữa nhà hát và công viên phía trước ....... Đồng thời trên một vài đoạn như phía trước khách sạn Continental có thể đặt những bàn càfé _tôi nghe rất thích , mà anh bạn tôi nghe chắc thích lắm đây_để khách có thể dừng chân khi đi ngắm cảnh phố phường . Và dần dần không chỉ từ 19g tối đến 4g sáng mà là suốt đêm . Hy vọng vậy .  

    Sinh ra và lớn lên ở Saigon , tôi yêu mến và gắn bó với nó biết bao . Đang sống ở Saigon nhưng tôi nghĩ một ngày nào đó phải sống xa nó chắc tôi khổ sở lắm . Trong quá khứ có đôi lần , nhiều lần , tôi muốn từ bỏ nó . Việc ra đi không thành . Cuối cùng ở lại " xin nhận nơi nầy làm quê hương dẫu cho khó thương " .

    Cuộc đời thăng trầm với bao đổi thay . Bạn bè giờ tứ tán mỗi đứa mỗi nơi . Có đứa cách xa nửa ṿng trái đất , cứ đau đáu hướng về Saigon với nỗi nhớ không nguôi . Ở đó hẳn hắn có những buổi chiều thuở ngây thơ thả diều trên đồng , có những buổi trốn học chạy vào trung tâm Saigon xem film , ghé một quán cóc đầu đường Nguyễn Du uống ly càfé lá me , đứng ở một góc phố với điếu thuốc lá đầu tiên trong đời chờ một tà áo dài trắng của mối t́nh đầu , có những buổi chiều Saigon " tháng sáu trời mưa trời mưa không dứt , trời không mưa anh cũng ... "  .  Nhưng măi , mong rằng không là măi măi , vẫn khó khăn cho một lần trở về . Tôi không ca ngợi Saigon , ca ngợi theo kiểu " Saigon đẹp lắm Saigon ơi , Saigon ơi " . Hay hơn nữa " quê hương là chùm khế ngọt " nhưng chợt ph́ cười khi có anh bạn , có nhiều anh bạn , chị bạn ca ngợi nơi anh ở trên đất nước Mỹ  là " đất thiên đường " v́ không có chiến tranh , không có thù hận .

    Điện thoại qua một anh bạn , anh bảo nhớ Saigon quá , thèm uống càfé Saigon  , càfé Saigon 2, 3, 4 , 5 ḿnh ,  nhớ mấy con đường với những " hàng cây lá xanh gần với nhau "  , ước ǵ được đi bộ nhung nha nhung nhăng lanh quanh Saigon , nhớ người Saigon , kể chuyện Saigon cho anh nghe đi .

    Tôi ở đây riết rồi không biết chọn cái nào để kể anh nghe . Tất cả đều rất đơn giản , dường như chẳng có ǵ đặc biệt . Tôi không muốn nói tồi tệ nữa là khác . V́ xe cộ chạy bát nháo , khói bụi mù trời , kẹt xe là chuyện cơm bữa , một cơn mưa nhỏ trút xuống cũng đủ ngập đường , xe chết máy lổn ngổn , già trẻ lớn bé người ta lội b́ bỏm , rác rến trôi dập dềnh ... Không biết người ta làm ǵ đi đâu mà hăm hở kéo đàn kéo lũ nhau đi . Chắc có nơi nào đó vui lắm để đến . Hoặc từ nơi nào đó ắt là hay lắm trở về , người ta mới phóng xe say sưa bạt mạng như thể sống đến ngày mai sẽ không kịp . Người sao mà đông , đường ngang ngơ dọc nào cũng đầy người , thấy họ ở khắp mọi nơi như thể họ có  nhiệm vụ sống chỉ làm chật đất Saigon . Ở đây người dân sống một cách hồn nhiên , như chim trời cá nước  . 

    Saigon không hấp dẫn để thu hút người đến , không c̣n êm ả để giữ người ở lại , không đủ lưu luyến để tiễn người đi . Chẳng có ǵ đặc sắc . Vậy sao anh vẫn nhớ .

    Tôi thấy Saigon không đẹp , nó như một cô gái đỏng đảnh sáng nắng chiều mưa , không đẹp nhưng lại có duyên thầm , anh cứ h́nh dung đi , như một cô gái có duyên th́ bước đi tập tễnh cũng xinh , vừa đi vừa lườm nguưt cũng làm cho người ta say đắm ....    

    Anh về đi, tôi sẽ đưa anh đi bộ , không chỉ qua phố đi bộ , mà đi qua hết những con đường ngoằn ngoèo Saigon có lá me bay . May mắn thay Saigon vẫn c̣n sót lại , như nhân chứng cho Saigon xưa , những con đường nho nhỏ rợp bóng cây xanh chạy dài nối hết đường phố nầy sang đường phố khác . 

    Hồi đầu năm 80 , người cô chồng của tôi nhớ Saigon quay quắt . Phải chăng người già thường hoài niệm . Cô kêu nhớ Saigon và nhất quyết đ̣i đi . Chồng con năn nỉ khuyên can :  đường xa xôi quá , chờ cho t́nh h́nh êm êm một chút , xin mẹ đừng đi . Cô lắc đầu mỉm cười : mẹ không đi , mẹ chỉ trở về . Thông thường một mảnh đất giữ được một người , ít ra là tâm hồn của ḿnh , khi nơi đó ta đă chôn cất những người thân hay nơi đó đang sinh sống những người mà ta yêu thương . Người ta ví von đó là mảnh đất t́nh người .  

    Cả hai đều đúng với cô , v́ cô c̣n mồ mả cha mẹ và thằng con trai cùng vợ con nó sinh sống ở đây . Cô biết nó đang sống khốn khó . Khi về gặp nó , cô thấy gia đ́nh nó thiếu thốn nhiều thứ , thiếu trăm bề nhưng vợ chồng con cái vẫn b́nh thản vui sống .C̣n ḿnh , cô chạnh nghĩ , ḿnh được ǵ mất ǵ , sao vẫn buồn vẫn nhớ !   

    Đó là người già . Chị tôi dẫu đi xa mười năm , vẫn nhớ Saigon . Bởi , hạt bụi c̣n nghiêng ḿnh nhớ đất quê . Lần đầu chị về , tôi định trêu chị : chị quyết liệt ra đi , nay đă đến miền đất hứa rồi , nhưng kịp kiềm lại khi nh́n nét mặt của chị dường như lúc nào cũng ngậm ngùi , lúc nào cũng như ngơ ngác bâng khuâng . Chị bảo : nơi đó chị chỉ là kẻ ở trọ , c̣n nơi đây , " đất khi ta ở chỉ là đất ở , khi ta đi đất bỗng hoá tâm hồn " .

    Nhưng đất Saigon là chốn vô t́nh , ai nghĩ đến nó th́ đau ráng chịu . C̣n với nó , ai đến ai đi mặc ḷng . Chị nói Saigon thay đổi nhiều quá , thay đổi nhanh quá . Nhà cửa mọc lên lô xô , cái nọ chất lên cái kia , phá hỏng hết cảnh quan, mỹ quan của Saigon , chị bực ḿnh với chuyện đổi tên đường  , nhưng nh́n đồng cảm với người dân quê lên thành thị kiếm sống phải ngủ vĩa hè đường phố . Chị thích ăn những món quang gánh bán rong . Chị đi thăm chỗ nọ , ghé chỗ kia , về nhà chép miệng : thuyền dời mà bến cũng dời tuốt ... Saigon làm dáng với nhiều toà nhà cao tầng nguy nga tráng lệ nhưng vẫn hôi ŕnh khi đi qua cầu Công Lư . Con kênh Nhiêu Lộc nước vẫn đen ̣m  . Chùa Vĩnh Nghiêm xô bồ vừa bán nhang đèn vừa bán đồ lưu niệm . Chùa không chỉ có mùi khói nhang trầm mà khổ đau chứa đủ mùi vị của dân tứ xứ tựu về cúng bái cầu xin . Vậy mà chùa vẫn b́nh thản chịu đựng . Saigon làm duyên làm dáng mà người vẫn dơ . Nhưng chính những ǵ hỗn tạp đó làm cho Saigon rất ... Saigon . Nó mang đầy hơi hám người Saigon . 

    Với những người yêu thương Saigon th́ những cái dễ thương rất ... Saigon vẫn c̣n đó . Có những điều xa xưa lắm rồi , mà đi lang thang bất chợt gặp lại , như cái quán cóc càfé bên hè đường với những chiếc ghế bằng cây nhỏ xíu sẵn sàng " cơ động " khi có xe công an trờ tới ... gợi nhớ biết bao kỷ niệm một thời ...... 

    Anh không khó chịu chứ khi người ta gọi Saigon là thành phố ...?!  .

    Cuối cùng tôi muốn nói với anh : hăy " đến với quê hương tôi , nói với quê hương tôi dù hờn căm c̣n đầy , đến với quê hương tôi , nói với quê hương tôi dù c̣n bao khổ đau ....... 

Kim Dung, Saigon tháng 6 năm 2003