Trường xưa

Thân mến tặng anh Tài, để nhớ một thuở nào 


        Tôi tự hứa là kể cho anh nghe về ngôi trường của chúng ḿnh mà rồi loay hoay lần lữa măi , đến nay đă qua một năm kể từ ngày bạn bè t́m gặp lại nhau sau gần ba mươi năm rời trường .
        Biết là anh nhớ trường lắm , người ở đây c̣n nhớ nữa , huống chi ... Anh vẫn nhớ trường ḿnh là trường ven đô  nằm trên đường Lục tỉnh , nhưng tiếc là nay trường đă bị " đô thị hoá " nên không c̣n một chút nào dáng dấp của ngôi trường làng ! Cảnh quan khu vực quanh trường thay đổi rất nhiều . Ngôi trường nh́n từ ngoài hoàn toàn khác lạ , khác từ cổng trường khác đi . Anh c̣n nhớ những dăy lớp học phía sau văn pḥng Giám thị không , tất cả đều được xây mới thành những dăy lầu đồ sộ nguy nga , sân trường tráng xi măng thẳng tăm tấp . Là hay hay dở . Biển dâu là chuyện thường t́nh , chính tôi cũng đă xa trường mấy chục năm rồi . Trường cách nhà không bao xa , cũng từng ấy đoạn đường dài ngày xưa đi học mà sao ba mươi năm sau tôi mới quay về . Phải chăng đường về lúc nào cũng xa !
        Nh́n sân trường bây giờ mà tôi nhớ da diết sân trường ngày xưa , sau mỗi cơn mưa th́ sân " bỗng là ḍng sông uốn quanh " . Để đôi khi tuổi học tṛ ùa về một buổi chiều mưa dầm dề nào đó , tôi thèm làm sao được rối rít cột hai tà áo dài lại , một tay xách đôi guốc gỗ một tay xắn quần dẫm chân trần băng qua sân trường ngập nước .
        Anh biết những năm cuối thập niên sáu mươi đầu thập niên bảy mươi là thời kỳ vàng son của guốc gỗ . Phong trào đi guốc gỗ rộ lên từ phong trào Hippi , nữ sinh nhí nhảnh đeo những chiếc ṿng nhựa đủ màu , kẹp trên tóc những cái bông Hippi to đùng . Cái bông cúc Hippi cũng được đính trên quai guốc , dán trên hộp viết , nằm duyên dáng một góc nhỏ trên mắt kiếng . Không có một cô bé nữ sinh nào thời kỳ này mà không từng mang guốc , không từng gơ guốc để nhiều năm sau người đi xa vẫn nhớ " Saigon guốc ai gơ suốt đêm thâu " . Ấy vậy mà thầy Tổng Giám Thị không thích nghe tiếng guốc trong sân trường , thầy luôn trừng mắt răn đe , quở trách . Không biết tiếng guốc có làm giật thót trái tim của anh học tṛ nào không chứ tôi nhớ để thách thức thầy Đỉnh cứ nhác thấy bóng dáng thầy từ xa là tụi tôi cố t́nh nhịp guốc thật vang , thật kêu như phát lên thông điệp : tụi em đi guốc đây nè .
        Có khi chúng tôi nghịch lấy chiếc guốc vông ồn ào xốc xếch làm thuyền thả trôi lênh đênh trên " ḍng sông uốn quanh " . Anh có nhặt được con thuyền nào không ?
        Kể về trường xưa của chúng ḿnh th́ tôi có nhiều chuyện để kể cho anh nghe lắm . Có lẽ hăy bắt đầu từ bụi trúc . Về thăm trường đă hai lần rồi mà tôi chưa đi tới đâu từ chỗ bắt đầu . Tôi đă trở về đây , trúc ơi hăy nói dùm tôi niềm vui được trở về , hăy ca t́nh yêu của tôi đối với tất cả những ǵ của tôi và không của tôi dưới mái trường này . Bụi trúc này không phải là bụi trúc ngày xưa , nó đă qua bao lần thay da đổi thịt . Nh́n bụi trúc là dân dấn nước mắt , rồi vùng vằng tiếc nuối , mái trường thấp lè tè của chúng ḿnh đâu rồi . Tôi thấp thoáng thấy mái ngói nâu đầy rêu phong của mái trường đă từng bao bọc che chở chúng ḿnh yên lành học hành nô đùa suốt thời tuổi trẻ . 
        Mái trường đă ôm ấp biết bao ước mơ của chúng ḿnh , nó đă thắp được trong ḷng mỗi đứa học tṛ một ngọn lửa của niềm tin cuộc sống và bản thân ḿnh . Ngọn lửa ấy vẫn cháy trong ḷng chúng ḿnh cho đến bây giờ , phải không anh . Tôi băng qua dăy lớp học mà nhớ ngày xưa chỗ này là lớp 12A2 , chỗ kia là lớp 12B , chỗ nọ là chân cầu thang dẫn lên dăy lầu duy nhất trường ḿnh , tại nơi này ngày xưa có một tấm thiệp xuân ép trong đó cành pensé tím trao vội để cô bé không sao giải mă được cái thứ ngôn ngữ được nói bằng những cái găi tai và bằng màu đỏ trên khuôn mặt của anh chàng lạ hoắc ở đâu ập tới như cơn lốc rồi vụt biến đi . Tôi thấy ḿnh trở lại là cô bé học tṛ mười mấy tuổi , đi học tôi không sợ ǵ hơn là toán hoá lư , cứ có giờ này là t́m mọi cách xin thầy ra ngoài , có khi chỉ để đi lan man quanh sân trường . Giờ tôi đi giữa sân trường để mặc cho cảm xúc tràn lai láng , đi giữa ánh nắng ban mai lung linh trong gió mà nghe nắng th́ thầm hỏi " lũ bạn bè ngày ấy bây giờ ở đâu " . H́nh như cái bóng này d́u dịu không như cái bóng nắng gay gắt của một buổi trưa hè cả lớp chúng tôi bị phạt đứng phơi nắng dưới sân chào cờ ba mươi năm trước . Sao lại bị phạt nhỉ . Nhớ ǵ nổi . Thời học tṛ như những trang giấy trắng bị lấp đi tới tấp bởi cuộc sống bộn bề này . Nh́n quanh sân trường tôi như thấy " lũ bạn bè ngày ấy " áo trắng lăng đăng như mây trôi . Có những đêm chập chờn mộng mị anh có mơ  " tôi thấy tôi về đứng trước trường xưa " không . 
        Anh có nhớ cây phượng bên hông nhà thầy Đỉnh không . Thầy không c̣n và nhà thầy cũng không , bất giác tôi mím môi gh́m nước mắt như thấy lại cành phượng ấy trồi lên từ vùng kư ức sâu thẳm , cành phượng vĩ đỏ thắm vẫn mênh mông trên cao , ở đó nó lượn lờ theo gió , nó ca , nó múa , thật b́nh yên , thanh thản .
        Trường ḿnh có một cổng sau , anh nhớ nó mở ra đâu không . Bên kia là chợ Phú Lâm , có đủ thứ các món chè đậu xanh , táo sọan ... cũng là ngơ mà học tṛ chúng ḿnh trốn học . Học tṛ khoái nhất là cổng sau , oái oăm thay cổng sau ngay nhà của thầy Tổng . Càng thú vị . Trốn bằng ngơ này thật phiêu lưu mà đầy thú vị . Như người ta sợ ma mà cứ thích nghe kể chuyện ma , tai nghe mà nín thở bịt mắt . Tôi không trốn học kiểu đó bao giờ , chỉ " giúp đỡ " các bạn đồng môn . Anh chàng lọt ra ngoài rồi th́ tôi tà tà ôm cặp của anh đi ra cổng trước rồi ṿng ra cổng sau trả cặp cho anh chàng . Qua mặt thầy Tổng cái vèo . Thầy Tổng đâu thèm để ư đến các em nữ sinh ngoan hiền như tụi tôi nên " phi vụ " nào cũng trót lọt hết !
Mỗi người đếu có riêng h́nh ảnh về một người thầy người cô mà ḿnh quí mến . Như anh Sang giờ khắc khoải đi t́m cô Tuyết dạy việt văn . Anh Hùng vẫn nhớ và mừng vui biết bao khi t́m được cô Thường , nhóm bạn bè anh Trong quí trọng và xem thấy Hải như người bạn lớn . Nhưng tôi biết trong ḷng tất cả học tṛ không có đứa nào là không có h́nh tượng thầy Tổng ! Dù là ấn tượng " chua cay "  đều được nhắc lại với từng tiếng cười vang c̣n đọng một chút ngậm ngùi nuối tiếc . 
        Trường ḿnh không có hồ bơi , không có thư viện , không có vườn bông , nhưng bao giờ ḿnh cũng chấm trường ḿnh đẹp nhất , phải không anh .  Chỉ có hai hàng cây , cây ǵ anh nhớ không , chạy dài ở hai bên sân chào cờ , một năm ba trăm sáu mươi lăm ngày , bỗng có một ngày lá hè thi nhau rụng hết , để lộ một mảng trời mây bàng bạc trắng , không phải là ngày cuối thu lá ngoài đường rụng nhiều , mà là một ngày chúng ḿnh rời trường .    
        Rời khỏi trường , mỗi người lại có cuộc sống riêng sau những cánh cửa khác nhau .
        Trường ḿnh chỉ có một tẹo mà tôi đi hoài không hết . Thôi ngừng ở đây để chờ anh về . Rối anh sẽ vế chứ . Khi nào anh về tôi sẽ dắt anh đi thăm trường . Giả dụ mai mốt anh về không c̣n trường nữa , biết đâu được chuyện biển dâu , th́ chúng ḿnh phải biết rắng chúng ḿnh là những người hạnh phúc và tự hào đă được học và nên người từ một ngôi trường làng .

 
                                                             
    Kim Dung Saigon tháng 7 năm 2002